Deze tekst is geïnspireerd op een gesprek met Jaap, die jong was ten tijde van de Tweede Wereldoorlog maar nog vol zit met verhalen.
| PERSONAGES | Catherina Zarah (Dit zijn de makers en spelers van het project) |
| ZARAH | Ja.. Toen was de oorlog voorbij |
Ze kijken elkaar aan, ze weten wat nu gaat komen. Zarah pakt nog een stoel en zet deze neer tijdens haar tekst.
| CATHERINA | En dan word je teruggegeven aan je vader |
| ZARAH | Als een bezit dat terug moet naar de rechtmatige eigenaar |
Tijdens haar tekst zet Catherina voor Zarah nog een stoel neer voor de moeder
| CATHERINA | Je moeder is er niet meer Of eigenlijk moet ik zeggen Je moeder is vermoord Je ouders zijn verraden, opgepakt door mannen in uniformen, Meegenomen, vervoerd als vee naar kamp Auschwitz In Polen En je moeder heeft dat niet overleefd Dus ze is vermoord |
| ZARAH | Je vader is teruggekomen Onder de vlektyfus Opgenomen in het ziekenhuis Maar teruggekomen Hoe hij dat voor elkaar gekregen heeft, leer je later pas Maar nu zitten jullie met elkaar opgescheept Een voor jouw vreemde man |
| CATHERINA | En een voor hem vreemd kind Hij wist niet zo goed wat hij met je aan moest Jullie herkenden elkaar niet |
| ZARAH | Voor jou was deze man compleet raar |
| CATHERINA | Raar? |
| ZARAH | Ja, vreemd Het was een totaal vervreemdende ervaring Je had al ouders Maar iedereen vertelde je nu, dat dit je vader was |
| CATHERINA | En omdat je je als kind constant hebt aangepast Je als modelkind hebt gedragen |
| ZARAH | Hebt moéten gedragen Want je voelde dat je niemand tot last mocht zijn |
| CATHERINA | Veroorzaakte je nu |
| ZARAH & CATHERINA | Terreur |
Muziek: iets met drums. Zarah en Catherina zetten overal stoelen op hun kop en maken een chaos in beeld
| CATHERINA | Kijk weet je wat het is Iedereen mocht hem Hij was sociaal, behulpzaam Hij was de huisarts die letterlijk dag en nacht voor iedereen klaar stond |
| ZARAH | Voor de Joodse mensen die terugkeerden uit de kampen was zijn praktijk hier op het Mosveld in Noord vrijwel de enige plek waar ze echt begrepen werden |
| CATHERINA | Tuurlijk, hij had het zelf ook allemaal meegemaakt |
| ZARAH | Ja.. jouw vader had 7 concentratiekampen overleefd is terug komen lopen ook wel bekend als de dodenmars omdat nouja veel mensen die tocht niet overleefde maar jouw vader die kwam terug |
| CATHERINA | Jouw biologische vader, was voor velen een held Een reddingsboei, waar mensen zich aan vastklampten |
| ZARAH | Ja kijk, Joodse mensen werden bij hun terugkeer over het algemeen nou niet heel hartelijk ontvangen. Jouw vader stond ze bij In de Joodse gemeenschap stond hij bekend als ‘de klaagmuur’ |
| CATHERINA | Een onmisbaar vertrouwenspersoon voor lotgenoten |
Zarah kijkt naar Catherina, Catherina gaat zitten op een stoel
| CATHERINA | Jij was een dwars kind Jij luisterde niet Jij was recalcitrant Je kon niet goed leren deed niet je best op school |
| ZARAH | Dus je stopte vroegtijdig het lyceum En ging op je 16e de marine in |
| CATHERINA | Daar kon je prima luisteren |
| ZARAH | Ja de discipline die daar van je gevraagd werd, deed je goed |
| CATHERINA | En je kon prima leren |
| ZARAH | Ja, je bleek zelfs een uitzonderlijk goed lange-termijn geheugen te hebben |
| CATHERINA | Maar thuis werd je niet geloofd Je kon niks goed doen Het was altijd onzin Alles wat je zei Was altijd onzin |
| ZARAH | Waar je vader in de buitenwereld een luisterend oor was Was hij binnenshuis gesloten |
| CATHERINA | Hij heeft je pijn gedaan Dat heb ik gezien in hoe je het ons vertelde toen we bij je aan tafel zaten het bleef nog heel lang in m’ n hoofd hangen Ik heb daarna een stukje geschreven: Papa luistert wel naar mijn stem, maar papa hoort de woorden niet. Papa kijkt wel naar me, maar papa ziet niet hoe ik me voel. Papa luistert naar me en kijkt naar me, maar hij begrijpt me niet en hij gelooft me niet. Ik wil weten hoe het kan dat papa luistert, maar me niet hoort, hoe het kan dat hij kijkt, maar me niet ziet. Maar altijd als ik papa iets vraag, is zijn antwoord kort, te kort, en weet ik dat hij geen langer antwoord zal geven. Dus hij zal waarschijnlijk blijven luisteren, blijven kijken, maar me nooit echt begrijpen, en me nooit echt geloven. En ik zal me blijven afvragen waarom papa me nooit echt hoort, me nooit echt ziet, en nooit echt wil begrijpen. |
| ZARAH | We kunnen het ons eigenlijk niet voorstellen. Als ik eerlijk ben niet echt hoe het was, hoe het geweest moet zijn voor jou. Maar we hebben je wel gezien. We hebben gezien wat het met je gedaan heeft. We hebben gezien wat het nu nog met je doet. Hoe lang de pijn nog doorwerkt van een vader die je niet zag die door alles wat hij weer had meegemaakt jou waarschijnlijk niet kon zien. |
| CATHERINA | Dankjewel Jaap Voor je eerlijke verhaal en dat we naar je mochten kijken. |
Zarah draait stoel om naar publiek, een foto van Jaap wordt zichtbaar
In mei 2026 speelde de voorstelling ’Wat we gezien hebben’ in Amsterdam Noord, als onderdeel van het programma georganiseerd door 4-5 mei comité Amsterdam Noord-West. Op 4 mei tijdens de herdenkingsbijeenkomst. Op 5 mei als onderdeel van de bevrijdingsmaaltijd (regie: Lisa Giezen).